ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΗΜΟΥ ΡΕΘΥΜΝΗΣ
Η λογική της παρέμβασης εδράζεται σε δύο πυλώνες. Ο πρώτος πυλώνας αφορά την ολοκλήρωση και εφαρμογή ενός ευρύτατου προγράμματος αστικών αναπλάσεων του Δήμου που περιλαμβάνει το κεντρικό ιστό, τις κεντρικές περιοχές καθώς και το βασικό κυκλοφοριακό άξονα της πόλης και με κατεύθυνση από ανατολή προς δύση. Ο δεύτερος πυλώνας αφορά τη νέα εποχή των αναπλάσεων και παρεμβάσεων στον υπόλοιπο ιστό της πόλης, με ένα ολιστικό και σύγχρονο τρόπο αντιμετώπισης και διαχείρισης του δημόσιου χώρου ο οποίος στην εξέλιξή του περιλαμβάνει τις εκτός πολεοδομικού κέντρου αστικές ενότητες-ζώνες και πιο συγκεκριμένα τις «γειτονιές» της πόλης.
Για κάθε ενότητα-γειτονιά έχει εκπονηθεί τοπικό πολεοδομικό σχέδιο – masterplan το οποίο αφενός υιοθετεί και ενσωματώνει το όραμα για το Ρέθυμνο των επόμενων χρόνων και αφετέρου, διατυπώνει μια συνολική πρόταση σεναρίων – λειτουργιών, που εστιάζουν στις αναπλάσεις κοινόχρηστων και ελεύθερων χώρων, στην αναβάθμιση της ποιότητας του αστικού περιβάλλοντος και του δημόσιου χώρου σε περιοχές κατοικίας, στην κοινωνική διάσταση της γειτονιάς με τη συμμετοχή των πολιτών και την ενεργοποίηση των κατοίκων, στην αναγνώριση και ανανέωση του φυσικού περιβάλλοντος και του χωρικού ανάγλυφου, στην τοπική οικονομία και στην αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού.
Οι παρεμβάσεις έχουν υιοθετήσει το πρότυπο για την Ευρώπη 2020 και στοχεύουν προς δύο κατευθύνσεις, α) να συμπεριλάβουν το σύνολο της πόλης και β) να διαμορφώσουν ένα γενικό πλάνο για την εικόνα και τη λειτουργία των γειτονιών. Ταυτόχρονα η στρατηγική ΒΑΑ, ευθυγραμμίζεται απόλυτα με την στρατηγική και τους στόχους του προγράμματος «Κρήτη» 2021-2027, ενώ παρακολουθεί και τις υπόλοιπες περιφερειακές πολιτικές, στρατηγικές και πρωτοβουλίες, καθώς και τα τομεακά προγράμματα του ΕΣΠΑ 2021-2027.
Επιπλέον, η λογική της παρέμβασης έχει ενσωματώσει πλήρως την φιλοσοφία της «βιώσιμης», «έξυπνης» και «διατηρήσιμης» ανάπτυξης και φιλοδοξεί – επιδιώκει να αξιοποιήσει κάθε πρόσφορο χρηματοδοτικό μέσο για να υλοποιήσει τον παρόντα σχεδιασμό, αποφεύγοντας με κάθε τρόπο έργα και δράσεις που δεν υπόκεινται και δεν υπακούουν σε συνολική στρατηγική και δεν αποτελούν στοχευμένες, συνεκτικές και ολοκληρωμένες παρεμβάσεις.
Στη βάση αυτή, δίδει βαρύτητα και προτεραιότητα: στην αναγκαιότητα πάγιας επίλυσης χρόνιων προβλημάτων της περιοχής παρέμβασης (4 γειτονιές) ως αποτέλεσμα της υποβάθμισης του αστικού χώρου - περιβάλλοντος, καθώς και στην επιβεβλημένη από κάθε άποψη αξιοποίηση της αφεαυτού τοπικής δυναμικής που εμφανίζει η περιοχή παρέμβασης.
Συνοψίζοντας, η λογική της παρέμβασης, στηρίζεται και στηρίζει ένα σύστημα απολύτως, «δυναμικό», «λειτουργικό» και «βιώσιμο» το οποίο βάσιμα οδηγεί στην στρατηγικά ορθή και χρονικά εφικτή, υλοποίηση του οράματος για την πόλη και τις γειτονιές της.
ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ
Η Περιοχή Παρέμβασης της Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης του Δήμου Ρεθύμνης σχετίζεται και στηρίζεται στην ιδέα της «διαδρομής των γειτονιών» και πιο συγκεκριμένα αφορά/περιλαμβάνει τις περιοχές (γειτονιές) Περιβόλια- Καλλιθέα - Κουμπές – Μασταμπάς, διαμέσου μιας οριζόντιας νοητής γραμμής η οποία εστιάζει στην δημιουργία διαδρομής που διασχίζει και επηρεάζει επί το βέλτιστο (μετά τις παρεμβάσεις), όλο τον οικιστικό ιστό της πόλης του Ρεθύμνου από ανατολή προς δύση.
Οι προτεραιότητες της Στρατηγικής είναι οι εξής:
• Η αναζωογόνηση των γειτονιών της πόλης σε συνέχεια των ολοκληρωμένων παρεμβάσεων και έργων ανάπλασης στο ιστορικό και εμπορικό κέντρο.
• Η συνέχιση και ενίσχυση της δικτύωσης και της εξωστρέφειας.
• Η έξυπνη διαχείριση και βιώσιμη λειτουργία υφιστάμενων υποδομών.
• Η συνέχιση και ολοκλήρωση του προγράμματος της Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας.
• Η εφαρμογή του σχεδίου δράσης για την βιώσιμη ενέργεια με έμφαση τα σχολεία, τα δημόσια κτίρια, το δημόσιο φωτισμό κ.α.
• Η ενίσχυση, αναγέννηση και εμπλουτισμός του τουριστικού προϊόντος.
• Η διατήρηση της φυσικής και πολιτιστικής ταυτότητας με παράλληλη ενίσχυση της σύγχρονης εικόνας της πόλης.
• Η ενεργοποίηση φορέων και κατοίκων και η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
• Η συνεργασία Δήμου – Ακαδημαϊκών και Ερευνητικών Ιδρυμάτων και η δημιουργία υποδομών έρευνας και καινοτομίας (HIPPER).
• Η αξιοποίηση κάθε είδους ευκαιριών, δυνατοτήτων και προκλήσεων προς χάρη της τοπικής κοινωνίας και οικονομίας.
Το στρατηγικό σχέδιο για το Ρέθυμνο περιλαμβάνει 3 βασικά στοιχεία, αυτά είναι:
• η διαδρομή γειτονιών
• οι πράσινοι διάδρομοι
• ο προσβάσιμος δημόσιος χώρος
Οι βασικοί άξονες της στρατηγικής είναι:
• Άξονας Στρατηγικής 1: Αστική Αναβάθμιση – Κινητικότητα
• Άξονας Στρατηγικής 2: Ελκυστικότητα – Ποιότητα Ζωής
• Άξονας Στρατηγικής 3: Επιχειρηματικότητα – Καινοτομία – Αειφορία
Αποτύπωση-Αιτιολόγηση των Στρατηγικών Στόχων
1. Προώθηση των ολοκληρωμένων και συσχετισμένων παρεμβάσεων:
Η μέχρι τώρα ανάπλαση κεντρικών οδών και δημόσιων χώρων και η αναβάθμιση του αστικού εξοπλισμού, έχουν βελτιώσει σημαντικά την εικόνα της πόλης και την ζωή, κατοίκων και επισκεπτών, ωστόσο παρατηρείται ελλιπής συντήρηση – αναβάθμιση δημόσιων χώρων και υποδομών, όπως παραδείγματος χάριν σχολείων, κτιρίων, κ.α., ενώ παρατηρείται αυξημένο ενεργειακό κόστος σε δημόσια κτίρια σε συνάρτηση με τις ελλείψεις – ανάγκες ενεργειακής αναβάθμισής τους (σχολεία κτίρια, κ.α.).
Ο περιορισμένος δημόσιος χώρος, η έλλειψη πρασίνου καθώς και η έλλειψη χώρων αναψυχής και άθλησης και παράλληλα οι αποκομμένες μεταξύ τους 4 γειτονιές της περιοχή παρέμβασης, λόγω ατελούς οδικής σύνδεσης, αποτελούν τους άξονες παρέμβασης του στρατηγικού στόχου ο οποίος επιδιώκει μέτρα ενεργειακής απόδοσης και μείωσης εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα μέσω ενεργειακής αναβάθμισης σχολείων, κοινόχρηστων χώρων, χώρων πρασίνου καθώς και βελτίωση των συνθηκών κυκλοφορίας οχημάτων, στην περιοχή παρέμβασης. Παράλληλα, το αστικό οδικό δίκτυο εμφανίζει πολύ μικρές διατομές, στενώσεις, αδιέξοδα που σχετίζονται από αδιαμόρφωτους δρόμους και από ρέματα που εμποδίζουν την σύνδεση οικιστικών περιοχών. Ο Στρατηγικός στόχος επιδιώκει την ανάπτυξη βιώσιμης και ανθεκτικής στην κλιματική αλλαγή, έξυπνης, ασφαλούς μετακίνησης και αναβάθμιση του τοπικού οδικού δικτύου και λοιπών κοινόχρηστων χώρων στην περιοχή παρέμβασης.
2. Ενίσχυση της ελκυστικότητας και της κοινωνικής συνοχής:
Ο Στρατηγικός στόχος επιδιώκει την ποιότητα ζωής όσον αφορά τις εκπαιδευτικές υποδομές και ακόμη υποδομές που συμπληρώνουν και βελτιώνουν τις συνθήκες αθλητισμού μέσω της πρόβλεψης για δράσεις ενίσχυσης αθλητικών δραστηριοτήτων.
3. Βελτίωση της επιχειρηματικότητας - της καινοτομίας και της αειφορίας:
Ο Στρατηγικός στόχος επιδιώκει την στήριξη της τοπικής επιχειρηματικότητας μέσα από δράσεις συμβουλευτικής – κατάρτισης – πιστοποίησης και πρακτικής άσκησης – mentoring, την ενίσχυση των επιχειρήσεων για την βελτίωση της ενεργειακής τους απόδοσης, καθώς και την ενθάρρυνση εφαρμογών καινοτομίας και ΤΠΕ, για την διευκόλυνση των ΑμεΑ και για την ανάδειξη και προβολή του ιστορικού και πολιτιστικού αποθέματος της περιοχής παρέμβασης.
Σημαντική ενημέρωση. Η Πρόσκληση με τίτλο: Δράσεις Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΣΒΑΑ) Δ. Ρεθύμνου, προϋπολογισμού 13.800.000,00€, έχει εκδοθεί από την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του Προγράμματος «Κρήτη». Η περίοδος υποβολής προτάσεων, μέσω του ΟΠΣ, διαρκεί έως τις 30/09/2026. Η εν λόγω Πρόσκληση με τα συνοδά της αρχεία είναι διαθέσιμη στον ακόλουθο σύνδεσμο: Δράσεις Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΣΒΑΑ) Δ. Ρεθύμνου
Στρατηγική ΟΧΕ
Χωρική Ομάδα Διακυβέρνησης
Απόφαση Συγκρότησης (δεν την έχω βρει αλλά θα την βάλουμε σε επόμενο στάδιο).
Ενταγμένα έργα
• Ενεργειακή Αναβάθμιση 2ου Γυμνασίου - Λυκείου Ρεθύμνου, προϋπολογισμού 3.675.000,00€
(Τα ενταγμένα έργα έχουν μπει και στο https://www.rethymno.gr/municipality/espa/espaprojects.html στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.)














































