Ένας καινούριος χώρος που συμπλήρωσε την παλιά Δημοτική Πινακοθήκη «Λ. Κανακάκις» και το Κέντρο Σύγχρονης Εικαστικής Δημιουργίας, δηλώνει από δω και στο εξής το νέο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης που απέκτησε η Κρήτη. Το παλιό ενετικό κτίσμα που αποτέλεσε στις αρχές του 20^ου αιώνα έναν από τους πρώτους βιομηχανικούς χώρους του νησιού, με το εργοστάσιο σαπουνιού που φιλοξενούσε μέχρι τη δεκαετία ΄70, σήμερα αποτελεί ένα σύγχρονο μουσειακό χώρο υψηλών προδιαγραφών.

Οι φίλοι καλλιτέχνες που γνώριζαν το χώρο των δύο μικρών δωματίων, όπως ξεκίνησε και επεκτάθηκε σταδιακά, ασφαλώς και θα εκπλαγούν. Ενοποιώντας το γνωστό σε όλους κτίριο με τα διπλανά, επανέρχεται ο κτιριακός ιστός στο ιστορικό κέντρο της πόλης σε ένα ενιαίο χώρο περίπου 1000 τ.μ. Η μορφή του παλιού ενετικού και βιομηχανικού κελύφους αναπτύχθηκε εσωτερικά, βάση των σύγχρονων προδιαγραφών της μελέτης του Τάσου Μπίρη - Αρχιτέκτονα, Καθηγητή του Ε.Μ.Π., με την εξολοκλήρου χρηματοδότηση του Γ΄ Κοινοτικού Προγράμματος στήριξης. Οι εργασίες επέκτασης και πλήρους αναστήλωσης διήρκησαν περίπου τρία χρόνια και υλοποιήθηκαν από την εταιρεία «Εργοδομή» του Στέλιου Χουρδάκη.

Κεντρικό άξονα της μελέτης αποτελεί η οροφή η οποία με τρόπο απολύτως σύγχρονο, κάνει διάλογο με τα διατηρητέα δοκάρια του παλιού κτιρίου και παράλληλα προσφέρει τη δυνατότητα φωτισμού ημέρας, εξαερισμού και κλιματισμού.

Υπενθυμίζουμε ότι η Δημοτική Πινακοθήκη ξεκίνησε τη λειτουργία της το 1992 και το Κέντρο Σύγχρονης Εικαστικής Δημιουργίας το 1995 με σύμβαση που υπογράφηκε ανάμεσα στο Δήμο Ρεθύμνης και το Υπουργείο Πολιτισμού. Μέσα σε αυτή τη διαδρομή όλα αυτά τα χρόνια ο κεντρικός χώρος και οι εναλλακτικοί χώροι που χρησιμοποιούσε ο θεσμός για τη σύγχρονη τέχνη, κατάφερε να ξεπεράσει τις πλέον αισιόδοξες προσδοκίες συγκεντρώνοντας την πανελλήνια και ενίοτε τη διεθνή κοινότητα της τέχνης. Εκθέσεις διεθνούς περιεχομένου, προγράμματα και συνεργασίες με φορείς αντίστοιχους στην Ελλάδα και στο εξωτερικό υλοποιήθηκαν ενώ εκπρόσωποι ιδρυμάτων,  θεωρητικοί   και   καλλιτέχνες  από  την   Ευρώπη  και  τις  Η.Π.Α., συναντήθηκαν στους χώρους μας με τους καλλιτέχνες μας αλλά και την Πανεπιστημιακή κοινότητα. Συγκεκριμένα, από το 1992 έως σήμερα, έχουν οργανωθεί 88 εκθέσεις, μονογραφικές και θεματικές και έχουν εκδοθεί 60 κατάλογοι.

Ο νέος χώρος διαμορφώθηκε με τη μόνιμη έκθεση των έργων του Λευτέρη Κανακάκι και μέρος της Μόνιμης Συλλογής στον επάνω όροφο. Ο ισόγειος χώρος έχει μελετηθεί ώστε να φιλοξενεί περιοδικές εκθέσεις, προβολές, διαλέξεις, μικρές μουσικές εκδηλώσεις αλλά και το είδος της πολιτιστικής αναψυχής που συνδυάζει το café  με τη βιβλιοθήκη και το πωλητήριο.

Με τον καινούριο μουσειακό χώρο και την αισιοδοξία που δίνει στο όραμά μας ελπίζουμε σε μία έντονη και διαρκή δραστηριότητα που θα ξεπερνά τις προδιαγραφές ενός δύσκολου οικονομικά παρόντος και την παντελή αδιαφορία του Υπουργείου Πολιτισμού που φρόντισε στο παρελθόν να εξασφαλίσει ένα καλό μουσειακό κτίριο, εγκαταλείποντας στη συνέχεια κάθε ενδιαφέρον. Αντίθετα, η πόλη απέδειξε ότι διαθέτει συνέπεια στηρίζοντας τη συνέχεια της λειτουργίας του χώρου. Ανακοινώνοντας ο Δήμαρχος Γιώργης Μαρινάκης  την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου να χρηματοδοτεί με 250.000 ευρώ ετησίως το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, υποσχέθηκε την εξασφάλιση των λειτουργικών του εξόδων και τη δυνατότητα κάποιας εκθεσιακής παραγωγής. Με την ευκαιρία ευχαρίστησε όλους όσοι βοήθησαν στο παρελθόν με χορηγίες την εκθεσιακή δραστηριότητα επικεντρώνοντας κυρίως στην Alpha Bank και το Ίδρυμα Κωστόπουλου.

Παράλληλα ο Δήμαρχος προχώρησε στην κατάργηση της επωνυμίας Κέντρο Σύγχρονης Εικαστικής Δημιουργίας Ρεθύμνου που αντιστοιχούσε στους δύο εταίρους Δήμο και Υπουργείο Πολιτισμού όπως είχε ιδρυθεί το 1995, αναλαμβάνοντας, εκ των πραγμάτων, την ευθύνη της λειτουργίας του νέου χώρου που θα ονομάζεται Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης στον οποίο εντάσσεται και η Δημοτική Πινακοθήκη. Απόφαση σωστή, το άνοιγμα προς ολόκληρο το νησί, για μία πόλη που από παράδοση φέρει τον τίτλο της πόλης των τεχνών και των γραμμάτων και που ονομάζει την καινούρια μεγάλη πλατεία που ενοποιεί το ιστορικό κέντρο Πλατεία Πολιτισμού.

 Το νέο Μουσείο ανοίγει αποκλειστικά με έργα της Μόνιμης Συλλογής που οργανώνονται σε έκθεση με τίτλο «Στο κατώφλι δύο αιώνων». Πρόκειται για μία ενδεικτική παρουσία του ελληνικού εικαστικού γίγνεσθαι, από το 1960 μέχρι τις μέρες μας. Ο κύριος κορμός της έκθεσης στρέφεται γύρω από την ανθρώπινη μορφή όπως διέτρεξε την τέχνη αυτών των χρόνων από την αφαίρεση στην παραστατικότητα, το αφηγηματικό στοιχείο και τις έννοιες. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην πολιτική τέχνη του χθες και του σήμερα καθώς και στο περιβάλλον με την ενότητα άνθρωπος και φύση. Ακόμα και τα γεωμετρικά έργα τα οποία εντάσσονται στην έκθεση συνδέουν την ύπαρξή τους με το ορατό ή το φανταστικό «κέλυφος» που στεγάζει τον άνθρωπο.

Η επιμέλεια της έκθεσης, η οποία αριθμεί 180 από τα 400 έργα της Μόνιμης Συλλογής, έγινε από τη Μαρία Μαραγκού.

Η έκθεση θα διαρκέσει τουλάχιστον έναν χρόνο ώστε να δοθεί η ευκαιρία, τόσο στους ξένους επισκέπτες όσο και στον πληθυσμό της Κρήτης και τα σχολεία, να γνωρίσουν το πολύτιμο αυτό απόκτημα.

Η μεταφορά και η τοποθέτηση των έργων πραγματοποιήθηκε με την ευγενική χορηγία της Εταιρείας Μεταφορών Έργων Τέχνης Αθ. Μπεργελές ενώ η τεχνική υποστήριξη του νέου εκθεσιακού χώρου έγινε με τη χορηγία του Γαβρίλου Μιχαήλ.

Φωτογραφίες από το νέο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης